Suplementy diety: wsparcie organizmu

Prawo określa, które substancje są dozwolone w suplementach diety oraz jaka ilość danego składnika może być uznawana jako środek spożywczy. To ważne z punktu widzenia bezpieczeństwa pacjenta.

Powtarzane przez niektórych stwierdzenie, że suplementy diety są zbędne, a nawet szkodliwe, jest nieuzasadnione. Gdy występuje niedobór mikroskładników odżywczych, co często zdarza się w populacji europejskiej, stosowanie suplementów diety może przynieść istotne korzyści zdrowotne.

 
Groźne niedobory

Suplementy diety, jak sama nazwa wskazuje, uzupełniają naszą codzienną dietę. Są niezbędne nie tylko dlatego, że wiele składników odżywczych występuje w niewystarczających ilościach w naszej normalnej diecie, ale dlatego, że organizm w określonych sytuacjach może potrzebować większych ilości składników odżywczych.

Małe niedobory z reguły nie dają objawów przez lata, ale wyrządzona szkoda, która jest początkowo niewielka, po dłuższym czasie może wywoływać wiele dysfunkcji, ostatecznie prowadząc do poważnych chorób. Nawet u kobiet w ciąży, które świadomie dążą do lepszego odżywiania się, w większości przypadków obserwuje się niedobory żywieniowe.

 
Bezpieczeństwo to podstawa

Jednym z najważniejszych aspektów dotyczących suplementów jest zapewnienie bezpieczeństwa ich stosowania. Musimy być pewni, że przyjmowane produkty nie mają szkodliwych działań, nawet jeśli są znane od wielu lat. Moim zdaniem przepisy prawne pozwalają dziś na zapewnienie bezpieczeństwa pacjentowi zażywającemu suplementy.

Prawo w Europie szczegółowo reguluje bowiem kwestie suplementów. Na przykład istnieją przepisy określające, które substancje są dozwolone w suplementach diety i jaka ilość danego składnika może być uznawana jako środek spożywczy. Niektóre z tych przepisów stosuje się jednolicie w całej Europie, podczas gdy inne regulowane są na poziomie krajowym (na przykład te dotyczące najwyższych dopuszczalnych dawek).

 
Dawka musi być właściwa

Bezpieczeństwo jest też w rękach pacjenta. Przy stosowaniu suplementów diety musi przestrzegać kilku zasad, w przeciwnym razie mogą wystąpić negatywne skutki. Paracelsus (lekarz i przyrodnik, zwany ojcem medycyny nowożytnej) powiedział wieki temu: „wszystko jest trucizną, decyduje tylko dawka”. Wiadomo przecież, że pewne witaminy mogą mieć odwrotne działanie w wysokich dawkach. W tym kontekście bardzo ważne jest określenie tzw. najwyższych tolerowanych poziomów spożycia witamin czy składników mineralnych.

Dlatego przyjmując suplementy trzeba też wziąć pod uwagę, czy jemy na co dzień produkty wzbogacone w witaminy i minerały (płatki śniadaniowe) czy pijemy soki. Spożywając je regularnie i w bardzo dużych ilościach można bardzo łatwo stracić kontrolę nad dawkami składników odżywczych. W tej sytuacji zalecałabym wybrać suplement diety z jasno określoną ilością poszczególnych składników.

Uważam, że codzienna dawka multiwitaminy jest dobrą polisą ubezpieczeniową na życie. Mały dodatek witaminy D to dodatkowy impuls dla zdrowia, pod warunkiem jednak, że sięgamy po produkty z wiarygodnych źródeł i stosujemy właściwe dawki.

Bożena Kwaśniak

autor: dr farm. Bożena Kwaśniak